Hoca Sadeddin Efendi Hayatı ve Başlıca Eserleri

'Biyografi' forumunda EyLüL tarafından 12 Haz 2012 tarihinde açılan konu

  1. Hoca Sadeddin Efendi
    Osmanlı Devleti’nin 22. şeyhülislamı, tarihçi ve ediptir. 1573 yılında Şehzade Murat’ın hocalığına tayin edilmiştir. Şehzade Murat tahta geçince Sadeddin Efendiyi İstanbul’a çağırmıştır. Kendisine Hace-i Sultani ve Reis-ül Ulema ünvanları verilmiştir. Sadeddin Efendi, III. Mehmed Hanın şehzadeliğinde ona da hocalık yapmıştır. Sultan III. Mehmed tahta geçince, Sadeddin Efendiyi şeyhülislamlık makamına getirmiştir. İki sultana hocalık yaptığı için kendisine “Câmi’ur-Riyaseteyn” denilmiştir.

    HAYATI
    İsmi, Sa’deddin’dir. Hoca Efendi lakabı ile tanınmıştır. Yavuz Sultan Selim Hanın nedimi olan Hasan Can’ın oğludur. 1536 yılında İstanbul’da doğmuştur. 1599 yılında İstanbul’da hayatını kaybetmiştir. Eyup Sultan’da Darülkurra bahçesine defnedilmiştir.Müderris Karamanlı Mehmed Efendi, Şeyhülislam Ebüssü’ûd Efendi ile zamanın diğer büyük alimlerinden dersler almıştır. 20 yaşında yardımcı müderris olmuş ve İstanbul’da Murat Paşa Medresesinde ders vermeye başlamıştır. Sonra erbain payesiyle Bursa’da Yıldırım Medresesine tayin edilmiştir. 29 yaşında hariç rütbesine yükselmiştir. Bursa Sultaniye Medresesinin ardından, İstanbul Sahn-ı Seman müderrisliğine getirilmiştir.Hoca Sadeddin Efendi, devletin iç ve dış siyasetinde padişahlara ve devletin ileri gelenlerine yardımcı olmuştur. Çok talebe yetiştirmiştir. Mevlana Ali Nakîb, Molla Ali, Seyyid Kasım Gubari ve Azmizade, Hoca Sadeddin Efendinin ileri gelen talebeleridir.



    Hoca Sadeddin Efendi, Osmanlı Devletinin 1596 yılındaki Avusturya ile yaptığı meydan muharebesinde Sultan III. Mehmed Han’ın yanında büyük kahramanlıklar göstermiştir. Zaferin kazanılmasında en büyük pay sahibi olmuştur. Hoca Sadeddin Efendinin beş oğlundan biri müderrisken vefat etmiş, ikisi şeyhülislam, ikisi de kazasker olmuşlardır. Soyundan toplam altı şeyhülislam çıkmıştır.



    BAŞLICA ESERLERİ
    Osman Gaziden Yavuz Sultan Selim’in vefatına kadar Osmanlı sultanları zamanında vuku bulan hadiseleri, yetişen alimler ile büyük zatların hayatlarını anlatan Tâc-üt-Tevârih adlı bir eser yazmıştır. Bu eserine Hoca Târihi de denir. Tâcü’t-Tevârih sonradan gelen târihçiler tarafından taklit edilmiş, 16. yüzyıl nesri için örnek kabul edilmesi sebebiyle bir çok nüshaları yazılmıştır. 1863 yılında İstanbul’da basılan eser, İtalyanca ve Fransızcaya, kısmen de İngilizce, Rusça ve Macarcaya tercüme edilmiştir.