Hüseyin Rauf Orbay Kimdir Hayatı Hakkında Bilgi

'Biyografi' forumunda Belinay tarafından 29 Mar 2012 tarihinde açılan konu


  1. Hüseyin Rauf Orbay


    Doğum 27 Temmuz 1881-İstanbul
    Ölüm 16 Temmuz 1964-İstanbul
    Partisi Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1923-1924)
    Görev süresi 12 Temmuz 1922-4 Ağustos 1923
    Yerine geldiği Mustafa Fevzi Çakmak
    Yerine gelen Ali Fethi Okya

    Hüseyin Rauf Orbay, Türk asker ve siyaset adamı. Trablusgarp ve Balkan Savaşları'nda başarıları vesilesiyle "Hamidiye Kahramanı" olarak tanındı. 1918 yılında Mondros Mütarekesi'ni imzalayan Osmanlı heyetine başkanlık etti. 1924 yılında Halk Fırkası'ndan ayrılan milletvekilleriyle birlikte Terrakiperver Cumhuriyet Fırkası'nı kurdu. Böylece TBMM içinde ilk muhalefet partinin kuruluşunda yer alarak dikkatleri çekti. İsmet Paşa ve Fevzi Paşa'dan sonra Türkiye'nin üçüncü başbakanıdır. İzmir Suikastı davasında idamla yargılandı ve on yıl hapse mahkum edildi. Bir süre milletvekilliği yaptıktan sonra Londra Büyükelçiliği yapar. Hayatında yazdığı hatıraları, öldükten sonra büyük ses getirir ve sonrasında hakkında birçok kitap yazılır.

    HAYATI
    Asıl adı Hüseyin Rauf’tur. Soyadı Orbay olup, Rauf Orbay diye meşhur oldu.1881 yılında İstanbul’da doğan Orbay, illk tahsilini gördükten sonra Trablusgarp Askeri Rüşdiyesi'ni, Heybeliada Bahriye Mektebi'ni ve Mühendishane-i Bahri Hümayun'u bitirdi. ABD’de denizcilik eğitimi gördü ve sonrasında deniz subayı olarak donanmaya katıldı. 1909 yılında Tuna Milletlerarası Suyolu Komisyonu'nda Osmanlı temsilcisi olarak bulunurken 1911-12 yıllarında Osmanlı-İtalyan Savaşı'nda Trablusgarb Cephesi'nde savaştı. I. Dünya Savaşı sırasında İran Cephesi Genel Komutanlığı'na tayin edilir ve buradan İstanbul’a döndükten sonra yarbaylığa terfi eder. Türk ve Rus esirlerinin değişimi maksadıyla 1917 yılında Danimarka’da toplanan komisyonda miralay rütbesiyle Türk heyetine başkanlık etti. 1919 yılında askerlikten ayrılarak Mustafa Kemal’in arkasından Anadolu’ya geçti ve Sivas Kongresi'nde başkan yardımcılığı vazifesini yürüttü. Sivas Kongresi kararlarının ana hatlarıyla yer aldığı Misak-ı Milli'nin kabul edilmesinde aktif rol oynadı.



    1920 yılında Meclis-i Meb’usana İngiliz işgal kuvvetleri tarafından düzenlenen baskın sonrasında İngilizler tarafından tutuklanarak Malta’ya sürgün edidi. Serbest bırakıldıktan sonra 1921 yılında Ankara’ya giderek Sivas milletvekili oldu. Türkiye'nin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nda aktif rol üstlenmesinden dolayı Şeyh Said Ayaklanması'nın kışkırtıcıları arasında gösterildi ve pu parti 1925 yılında kapatıldı. 1926 yılında İzmir suikastı olayı sebebiyle gıyabında yargılanarak 10 yıl hapse mahkum edildi. 1935 yılında çıkarılan genel aftan sonra Türkiye’ye dönen Orbay, 1939 yılında Kastamonu milletvekili seçilerek TBMM'ye girdi. 1942 yılında Londra Büyükelçiliği'ne tayin edildi. 1964 yılında İstanbul'da geçirdiği kalp krizi sonucu vefat etti. Mezarı İstanbul'a bağlı Erenköy/Sahrayıcedid mahallesindedir.

    GÖRÜŞLERİ VE HATIRALARI
    Rauf Bey'in İstanbul basınına Cumhuriyet'in ilan edilme yöntemini eleştiren bi beyanı ve hilafetin kaldırılmasına yönelik çabalara muhalefet etmesi gibi tutumları yüzünden Mustafa Kemal Paşa ile araları açıldı. Onun penceresinden Mustafa Kemal ve destekçileri fazla radikaldiler. Bu muhalefeti sebebiyle 17 Kasım 1924'te Halk Fırkası'na karşı kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kurucuları arasında yer alması da ilişkileri bambaşka bir boyuta taşıdı. 1926'da Ankara İstiklal Mahkemesi tarafından Mustafa Kemal'e suikast girişimi olarak bilinen İzmir suikastı davasıyla yargılandı. Görüşlerinin bu olaya sebeb olduğu iddiası yüksektir. O sırada tedavi amacıyla İngiltere'de bulunduğu için gıyaben on yıl sürgün cezasına çarptırıldı. Bu kararı şiddetli bir biçimde reddetti. Cumhuriyet'in onuncu yılında çıkarılan affa rağmen bir süre Türkiye'ye gelmedi. 1935'te ısrar üzerine ülkeye geri döndü



    Rauf Orbay'ın siyasi hatıraları Feridun Kandemir tarafından haftalık Yakın Tarihimiz dergisinin çeşitli sayılarında parça parça yayımlandı. 1965 yılında Feridun Kandemir, Hatıraları ve Söyleyemedikleri İle Rauf Orbay ismiyle bunları kitaplaştırarak yayınladı. Bu hatıralar 1993'te, Rauf Orbay, Cehennem Değirmeni -Siyasi Hatıralarım, adıyla iki cilt halinde, 2003 yılında ise, Siyasi Hatıralar adıyla tek cilt halinde tekrar yayınlandı.
     
Yükleniyor...