Mistik ruhçu edebiyat özellikleri

'Eğitim Merkezi' forumunda EyLüL tarafından 7 Oca 2012 tarihinde açılan konu

  1. MİSTİK-RUHÇU AKIM
    Necip Fazıl Kısakürek, Peyami Safa, Asaf Halet Çelebi gibi sanatçıların temsil ettiği anlayıştır. Bu sanatçılar, manevi değerleri her şeyin üstünde tutarak ruhun üstünlüğüne inanmış ve eserlerinde bu temaları işlemişlerdir. Aslında bu anlayış materyalist felsefeye bir karşı duruş niteliğindedir.

    Bunların dışında Ahmet Hamdi Tanpınar, Abdülhak Şinasi Hisar gibi bazı sanatçılar eserlerinde rüya, zaman, hayal ve hatıralar gibi soyut konulara da yer vererek bu çizgiyi devam ettirir.


    Peyami Safa (1899–1961)

     Fıkra, hikâye, roman yazarı olarak tanınan Peyami Safa, Cumhuriyet döneminin en başarılı romancılarındandır.
     Zengin sözcük dağarcığı ve geniş kültürüyle romanlarında Türkçeyi en güzel kullanan sanatçımızdır.
     Romanlarında olaylardan ziyade psikolojik ruh çözümlemelerine önem vermiştir.
     Okuyucuya kendini romanın içindeymiş hissini veren derin ve canlı bir anlatımı vardır.
     Para kazanmak amacıyla sanat değeri taşımayan macera romanları yazdı.
     "Server Bedii” takma adını kullandı.
     Teknik açıdan sağlam bir yapısı olan romanlarında mükemmel tasvirleri vardır.
     Kah¬ramanlarını, kültürlerine, anlayışlarına, iç dünyalarına, karakter yapılarına göre konuşturmada oldukça ustadır.
     Doğu ile batı uygarlığı, ahlâk çöküntüleri, varlığın sırları gibi konular üze¬rinde durmuştur.
     Maddeden ziyade ruhu, inancı ve manevî değerleri ön plânda tutmuştur.
    Eserleri:

    Roman: Sözde Kızlar, Şimşek, Mahşer, Bir Akşamdı, Canan, 9. Hariciye Koğuşu,
    FatihHarbiye, Bir Tereddüdün Romanı, Matmazel Noralya'nın Koltuğu,
    Oyun: Gün Doğuyor

    Ahmet Hamdi Tanpınar (1901–1962)

     Edebiyat dünyasında nesirleriyle tanınmış, öğretmenlik, öğretim üyeliği ve milletvekilliği yapmış bir sanatçıdır.
     Millî ta¬rihe ve Türk kültürüne bağlı bir sanat anlayışı vardır.
     Yahya Kemal ve Ahmet Haşim'in etkisinde kalmış, şiirinde şekilden ziyade ahenge önem vermiştir.
     Soyut kavramlara yer verdiği şiirlerinde çeşitli mecaz ve düşüncelerle dolu zengin bir anlatımı vardır.
     Hece ölçüsüyle yazdığı şiirlerinde anlam bütünlüğüne önem vermiştir.
     Neşeleri, sevinçleri, istekleri, umutları eserlerine içtenlikle yansıtmış, insan, zaman, hayal, rüya gibi kavramları eserlerinde sıkça kullanmıştır.
     İstanbul sokakları, camileri, çarşıları, mütareke yıllarının sıkıntıları geçmişe ve tarihe özlem eserlerinin başlıca konularıdır.
     Şiirlerinde bilinçaltına inmeye çalışmış, hayal, rüya, zaman gibi konuları işlemiştir.
     " Şiirde sustuğum şeyleri roman ve hikâyelerimde anlatırım." diyen Tanpınar'ın şiir dili ile nesir dili arasında pek fazla ayrım görül¬mez.
     Şiir, makale, deneme, biyografi, edebiyat tarihi, hikâye ve roman türlerinde eser vermiştir.
    Eserleri:

    Hikâye: Abdullah Efendi'nin Rüyaları, Yaz Yağmuru
    Roman: Huzur, Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Sahnenin Dışındakiler
    Araştırma: XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi
    MakaleDeneme: Yaşadığım Gibi, Edebiyat Üzerine Makaleler, Beş Şehir

    Necip Fazil Kısakürek (1905–1983)

     Şiire Kurtuluş Savaşı yıllarında başlamış, 1936 yılında Ağaç, 1943' te Büyük Doğu dergilerini çıkarmıştır.
     İlk şiirlerini 1923’te yayımlamış, şiirlerinde "Allah, ölüm, yalnızlık, korku, madde ve ruh, insanın iç dünyasındaki çatışmalar ve kâinat gibi konuları işlemiştir.
     Çağdaş Batı şiiriyle Tekke şiirini duygu ve düşünce açısından birleştirmeye çalışmıştır.
     Maddeye karşı çıkan, manevî değerleri ön plânda tutan mistik akımın şiirdeki temsilcisi olmuş, mistik duygu ve düşüncelerini, gizli kalmış tutkularını güçlü şiir tekniğiyle anlatmıştır.
     Şiirlerinde İstanbul'un önemli bir yeri vardır.
     İstanbul'u Türk kimliğinin yansıdığı bir tarih ve kültür mirası olarak görmüştür.
     Yalnızlık duygusunun işlendiği "Kaldırımlar" şiirini 1920’de kaleme almıştır. Bu şiirle büyük şöhret kazanmış, "Kaldırımlar Şairi" olarak anılmıştır.
     Hece ölçüsünü ustaca kullanan şair, şiirle ilgili düşüncelerini "POETİKA" başlığı altında "Çile" adlı şiir kitabında yayımlar.
     Sanatı mutlak gerçeği aramak olarak tanımlayan şair, Fransız sembolistlerinden etkilenerek soyutu, metafizik ürpertiyi ustaca anlatmıştır.
     Tiyatrolarında ruhsal bunalımları işlemiş, modern gelenek çatışmasına değinmiş ve iyi kötü tiplerini ele almıştır. Makale ve fıkralarında ise renkli bir üslûbu vardır.
     Doğumunun 75. yıldönümünde Türk edebiyatı Vakfınca Şairler Sultanı unvanı verilmiş, aynı yıl Kültür Bakanlığı Büyük Ödülünü almıştır.
    Eserleri:

    Şiir: Örümcek Ağı, Kaldırımlar, Ben ve Ötesi, Sonsuzluk Kervanı, Çile
    Tiyatro: Tohum, Bir Adam Yaratmak, Künye, Reis Bey, Ahşap Konak, Yunus Emre
    Hikâye ve roman: Birkaç Hikâye Birkaç Tahlil, Aynadaki Yalan, Kafa Kâğıdı (Otobiyografik roman)

    Asaf Halet Çelebi (1907–1958)

     1937’den itibaren Ses, Küllük, Hamle, Sokak, Uyanış, Serveti Fünun, Türk Sanatı dergileri ile Gün gazetesinde şiirlerini yayımladı.
     Gençliğinde gazeller ve rubailer yazan Asaf Halet, daha sonra modernist bir şiir çizgisi benimsemiştir.
     İstanbul dergisinde yayımladığı “Benim Gözümle Şiir Davası” adlı altı makalede poetikasını açıklamıştır.
     “Hırsız”, “Trilobit” ve “Cüneyd” adlı şiirlerinin Fransızca çevirileriyle birlikte 45 şiirin bulunduğu He’nin ardından aynı çizgide on şiirin yer aldığı Lamelif’i yayımladı.
     Bütün şiirlerinin toplandığı Om Mani Padme Hum Çelebi’nin içli ve gizemci şiirini bütünüyle gözler önüne serer.
     Ses, imge, anlam ve düşünce olarak kültürler üstü bir nitelik taşıyan şiirleriyle “modern gelenekçi” tavrın temsilcisi olmuştur.
    Eserleri: Şiir: He, Lâmelif, Om Mani Padme Hum
    Serbest Nazım

    1930’lu yıllarda ortaya çıkan serbest şiir anlayışının en önemli temsilcisi Nazım Hikmet’tir. Rusya’ daki öğrenim yıllarında, Fütürizm akımına bağlı olan Vladimir Mayakovski’nin şiirlerini okumuş, etkilenmiştir. Rusya dönüşü öz, biçim ve tema bakımından yeni şiirleriyle serbest nazmın öncüsü olan ve sosyalist dünya görüşünü benimseyen Nazım Hikmet kendinden sonraki birçok şairi etkilemiştir.


    Nazım Hikmet Ran(1902–1963)

     Akşam, Son Posta, Tan gazetelerinde Orhan Selim takma adıyla fıkra yazarlığı ve başyazarlık yapmış, hece vezniyle yazdığı ilk şiirlerini Yeni Mecmua, İnci, Ümit ve çıkardığı Birinci Kitap, İkinci Kitap vb. dergilerinde yayımlamıştır.
     Hece vezniyle ölçülü uyaklı şiirler yazmış, sonradan serbest nazmı ve toplum sorunlarını ilke edinen şiirin öncüsü olmuştur.
     Düzyazı, şiir, senaryo tekniklerinin iç içe kullanıldığı Memleketimden İnsan Manzaraları; bütünüyle şiir, roman, öykü, oyun, senaryo, destan denemeyen yeni bir türün habercisidir.
     Roman, hikâye ve oyunların yanında çeşitli konularda çok sayıda eleştiri ve makale yazmıştır.
     Sıcak, sarsıcı, duygulu bir üslubu olan sanatçı eserlerinde İstanbul Türkçesini çok güzel bir şekilde kullanır.
     Sanatı ve insanı yüceltirken kendini sadece Türk kültürünün değil bütün insanlığın ortak kültürünün mirasçısı olarak görür.

    Eserleri

    Şiir: Benerci Kendini Niçin Öldürdü, Gece Gelen Telgraf, Simavna Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin Destanı, Kurtuluş Savaşı Destanı, Rubailer Memleketimden İnsan Manzaraları

    Oyun: Kafatası, Bir Ölü Evi Yahut Merhumun Hanesi, Unutulan Adam, Ferhat ile Şirin, Enayi, Sabahat, Var mıydı, Yok muydu?

    Roman: Kan Konuşmaz, Yeşil Elmalar, Yaşamak Güzel Şey Be Kardeşim.

    Öykü: Hikâyeler, Çeviri Hikâyeler
     
    Moderatör tarafından düzenlendi: 8 Şub 2017
Yükleniyor...