Şeyh Şamil Kimdir Hayatı ve Çalışmaları

'Biyografi' forumunda Belinay tarafından 12 Mar 2012 tarihinde açılan konu


  1. Şeyh Şamil


    Doğum 26 Haziran 1797-Gimri
    Ölüm 4 Şubat 1871-Medine, Suudi Arabistan
    Şeyh Şamil, Rus işgaline karşı direnişi ile tanınan Dağıstanlı lider ve mücahit. Kafkasya Kartalı olarak da anılır. Hamzat'tan sonra Kafkasya'daki direnişçilerin komutanıdır ve aynı zamanda Nakşibendi şeyhlerinden Seyyid Cemaleddin Kumuki'nin halifelerindendir.

    HAYATI
    Dağıstan’ın Gimri köyünde dünyaya gelen Şamil ilk eğitimini dayısından aldı. Ardından Nakşibendi şeyhi Cemaleddin Gazi-Kumuki’den dini ilimler aldı ve daha 20 yaşlarında iken ileri bir seviyeye ulaştı. 1823 yılında memleketine döndüğünde yakın arkadaşı Molla Muhammed Gavazat Hareketinin lideri seçildi ve Şeyh Şamil’de imam ve gazi unvanı ile arkadaşının en önemli yardımcısı oldu.

    İŞGAL YILLARI
    Arkadaşı Molla Muhammed ile birlikte ilk olarak Hunzak Kalesi’ni ardından Hazar denizi sahilindeki Tarku’ya saldırdılar fakat ikisinde de başarılı olamadılar. Ertesi yıl Tarku’yu ele geçirdikten sonra Derbend ve Kızılyarı kuşatıp memleketlerine geri döndüler fakat yapılan savaşta Molla Muhammed şehit düştü, Şeyh Şamil ise ağır bir şekilde yaralandı. Ardından harekatın başına geçen Şeyh Şamil, mücadeleyi sürdürdü.

    1839 yılında General Grabbe 30.000 kişilik ordusu ile Şeyh Şamil’e karşı bir sefere çıktı ve Şamil Rusları durduramadı; çekilmek zorunda kaldı. Ağır kayıplar verilen bu savaştan sonra Şeyh Şamil, Küçük Çeçenistan’a gitti ve burada yönetici olarak çalışmaya başladı. 1842 yılına gelindiğinde Şeyh Şamil Çeçenistan ve Dağıstan’ın tek hakimi oldu ve 1 yıl sonra Rus kalelerini fethedecek kadar güçlendi.

    Mart 1853 yılında Şeyh Şamil Ruslar ile girdiği savaşı bir mektup ile Sultan Abdülmecid’e bildirdi. Amaç muhtemel bir Osmanlı-Rus savaşına karşı Rusların bölgede askeri yığınak yapmasını önlemekti. Haziran 1853 yılına gelindiğinde Rusların seferberlik hazırlıklarını sekteye uğratan Şeyh Şamil, Rusları oldukça zor durumda bıraktı; hatta Osmanlı bahriyesinde görevli İngiliz Amirali Rusya’yı barışa zorladı. Fakat gerek Şeyh Şâmil’in Dağıstan’daki kritik durumu gerekse Osmanlı Devleti’nin pasif tutumu Kafkasya’daki Rus varlığını sona erdirecek harekatın gerçekleşmesini önledi, böylece tarihi bir fırsat değerlendirilemedi.

    31 Mayıs 1869 yılında hacca gitmek için İstanbul’a gelen Şeyh Şamil, Ağustos ayında Sultan Abdülaziz tarafından Dolmabahçe Sarayı’na kabul edildi. 7 ay boyunca Koska’da kendisine ayrılan köşkte oturdu, Şeyh’e ve ailesine maaş bağlattı. Ancak 25 Ocak’ta İstanbul’dan ayrılan Şeyh, hac görevini ifa ettikten sonra 1871 yılında Medine’de hayatını kaybetti.

    FİKİR DÜNYASI VE ÇALIŞMALARI
    Bir Nakşibendi şeyhi olan Şamil lider seçildikten sonra güçlü hitabeti, kararlı tutumu, askeri ve siyasi dehasıyla Dağıstan’da ve bütün Kafkasya’da temayüz etmiştir. Hem idari hem dini otoriteydi. Bundan dolayı yazışmalarında imam ve emirü’l-mü’minin unvanlarını kullanmış, hükmü altındaki bölgelerde idari sistemi yeniden düzenlemiştir. Siyasi, idari, dini ve adli görevlerde kendisine yardımcı olan bir divan mevcuttu. Ülkeyi nâibliklere ve vila-yetlereayırarak başlarına idari ve askeri yetkilere sahip naibler tayin etmiştir. Her naibin bir müftüsü vardı. Üç dört naibliğin bir vilayet oluşturduğu bu yapıda vilayetlerin başında yüksek rütbeli naibler bulunuyordu.

    Bunun yanında naiblerin faaliyetlerini kontrol etmek için muhtesib adı verilen görevliler vardı. Şeyh Şamil’in oluşturduğu idari ve askeri yapı, Ruslar’a karşı Dağıstan ve Kafkasya’da 25 yıl boyunca büyük direniş göstermiştir. Rus İmparatorluğu’nun güçlü orduları karşısında unutulmaz destansı bir mücadele veren Şeyh Şamil’in adı Rus işgaline karşı direnen Kafkas kavimlerinin hafızasına nakşedilmiştir.
     
Yükleniyor...