Sosyal ( toplumsal ) gerçekçiler

'Etüt Merkezi' forumunda EyLüL tarafından 5 Oca 2012 tarihinde açılan konu

  1. SOSYAL GERÇEKÇİLER
    1951’den sonra bazı yazarlar ülkenin içinde bulunduğu sosyal değişimi bütün yönleriyle eserlerine yansıtmaya çalışır. Bunun sonucu olarak Anadolu’nun köylerinin ve şehirlerinin sorunları roman ve hikâyelerin konusu olmuştur. Bu sanatçılar, sorunları ele alırken kendi siyasî görüşlerini eserlerine yansıtmaya başlamışlar, böylelikle toplumsal gerçekçi akım ortaya çıkmıştır. Bu anlayış roman ve hikâyenin yanı sıra şiirde de etkili olmuştur.

    Bu yazarların etkisiyle eserlerin dil ve anlatımında büyük değişimler olmuştur. Eserlerde sade bir dil kullanmışlar, konuşma diline ağırlık vermişler, kahramanlarını yöresel ağızla konuşturarak, güçlü betimlemeler yapmışlardır.

    Bu sanatçılardan bazıları şunlardır:

    Kemal Tahir
    Orhan Kemal(Raşit Öğütçü)
    Sabahattin Ali
    Yaşar Kemal(Kemal Sadık Göğçeli)


    Sabahattin Ali(1907–1948)

     Cumhuriyet Döneminin ilk yıllarındaki sosyal gerçekçi edebiyatın ilk temsilcisidir.
     İlk toplumsal gerçekçi öyküleri Resimli Ay dergisinde yayınlanmıştır. Şiirler, hikâyeler, romanlar yazmış, çeviriler yapmıştır. Asıl ününü öykü ve romanlarıyla sağlamıştır.
     Aydınların ve kentlilerin Anadolu insanına karşı takındığı tavrı eleştirmiş, Anadolu insanına yaklaşımıyla edebiyata yeni bir boyut kazandırmıştır.
     Konularını toplumsal eşitsizliklerden alan romanlar yazmış, ezilen insanların acılarını, sömürülmelerini dile getirmiştir.
     1937’de yayınlanan Kuyucaklı Yusuf romanı, gerçekçi romanının en özgün örneklerindendir.
     Anadolu köy hayatından aldığı acıklı konuları realist hatta natüralist bir yöntemle işlemiştir.
     Romanlarında uzun konuşmalara yer veren yazar, öykülerinde konuşmaları kısa tutmuştur.
    Eserleri:
    Şiir: Dağlar ve Rüzgâr, Kurbağaların Serenadı, Öteki Şiirler, Tüm Şiirleri
    Roman: Kuyucaklı Yusuf, İçimizdeki Şeytan, Kürk Mantolu Madonna
    Öykü: Değirmen, Kağnı, Ses, Yeni Dünya, Sırça Köşk, Esirler
    Yaşar Kemal (1922 … )

     Asıl adı Kemal Sadık Göğçeli'dir. Dört yaşlarında babasını kaybetmiş, aynı yıllarda bir kaza sonucu bir gözünü kaybetmiştir.
     Adana Ortaokulunu son sınıfta bırakmak zorunda kalmış, pamuk tarlalarında ırgatlık, pirinç tarlala¬rında su bekçiliği, inşaat kontrol memurluğu gibi işlerde çalışmıştır.
     Anadolu insanının ya¬şamını folklorla birleştirerek anlatmış, asıl ününü Çukurova yö¬resini ve bu yörede yaşayan köylülerin yaşamını anlattığı hi¬kâye ve romanlarıyla sağlamıştır.
     Romanlarında toplumsal çelişkileri ve çatışmaları, bunların insan üzerindeki etkilerini, feodal ilişkilere dayanan bir düzeni ve bu düzenle birlikte değerlerin yıkılışını anlatmıştır.
     Halk geleneğinde yaşayan eşkıya tipini çizdiği, haksızlığa karşı dağa çıkan bir gencin öyküsü olan İnce Memed adlı eser, birçok dile çevrilmiştir. Yazar bu eseriyle Nobel Ödülüne aday gösterilmiştir.
     Doğainsan ilişkisini, insanı insan yapan tutkuları, düşleri destansı üslubuyla sergilemiştir.
     Zengin bir sözcük dağarcığına kendine özgü canlı, şiirsel bir anlatıma sahip olan yazar kısa ve özlü cümleler kullanmıştır.
     Eserlerinde halkın kullandığı sözcüklere de yer vermiştir. Bunların çoğu yöresel isimler ve deyimlerdir.
     Eserlerinin çoğunda efsanelerden ve halk hikâyelerinden yararlanmıştır.
    Eserleri:

    Roman: Teneke, İnce Memed (4 Cilt), Orta Direk, Yer Demir Gök Bakır, Ölmez Otu, Demirciler Çarşısı Cinayeti, Yusufçuk Yusuf, Yılanı Öldürseler, Kimsecik, Kale Kapısı, Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana.

    Hikâye: Sarı Sıcak, Yanan Ormanlarda Elli Gün, Çukurova Yana Yana, Peri Bacaları.

    Efsane: Üç Anadolu Efsanesi, Ağrı Dağı Efsanesi, Bin boğalar Efsanesi.

    Orhan Kemal (1914 1970)

     Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü' dür. Yazılarında Orhan Kemal takma adını kullanmıştır. Ailesinin Suriye’ye göç etmesinden dolayı öğrenimini yarıda bırakmış, Adana’ya dönünce bir süre işçilik yapmıştır.
     Edebiyata şiirle başlayan Orhan Kemal, çalışmalarını hikâye alanında yoğunlaştırmıştır.
     1952'de "Vatan" gazetesinde yayınlanan "Murtaza" adlı eseriyle tanınmıştır.
     1957 yılından sonra sadece roman yazmaya başlamıştır. "Kardeş Payı" adlı eseriyle Sait Faik Hikâye Ödülü almıştır.
     Eserlerinde yaşamın güçlüklerini, bu güçlükler altında ezilen insanları, geçim sıkıntılarını anlatmıştır.
     Kendi hayatından kesitler sunduğu ilk romanlarında işçi çevrelerini, sa¬nayileşen Türkiye'nin toplum yapısını, işçi-işveren ilişkilerini, köyden kente göçün yarattığı so¬runları yansıtmıştır.
     Gerçekçi yazarların başında yer alan Orhan Kemal, 1940 sonrası toplumsal gerçekçiliğin de öncüsüdür.
     Eserlerinde karşılıklı konuşma tekniğini başarıyla uygulamıştır.
     Önceleri ağız ve şive özelliklerine yer verirken sonraları bunu çok az kullanmaya başlamıştır.
     Yalın, süssüz bir anla¬tımı vardır.
    Eserleri:
    Hikâye: Ekmek Kavgası, Sarhoşlar, Çamaşırcının kızı, 72. Koğuş, Grev, Arka Sokak, Kar¬deş Payı,
    Babil Kulesi, Dünyada Harp Vardı, İşsiz, Önce Ekmek.

    Roman: Baba Evi, Avare Yıllar, Murtaza, Cemile, Bereketli Topraklar Üzerinde, Devlet Kuşu, Vukuat Var,
    Gâvurun Kızı, Dünya Evi, El Kızı, Eskici ve Oğulları, Gurbet Kuşları, Mahalle Kavgası

    Kemal Tahir (1910–1973)

     Cumhuriyet döneminin sosyal gerçekçi yazarlarından olan Kemal Tahir, İstanbul'da doğmuştur.
     Sanat hayatına müstear isimlerle çeviriler yaparak başlamış, şiir denemelerinden sonra, dedektif ve macera romanları yazmıştır.
     Göl İnsanları adındaki dört uzun hikâyeden oluşan eseriyle tanınmıştır.
     Eserlerinde anlaşılır bir dil ve yalın bir anlatım kullan¬maya özen göstermiş, kişileri, daha çok temsil ettikleri yörele-rin ağzı ile konuşturmuştur.
     Konularını cezaevi yaşamından, Kurtuluş Savaşı' ndan, tarihten, eşkıya hikâyelerinden ve köy hayatından almıştır.
     Romanlarında güçlü bir gözlem tekniğiyle sosyal sorunları incelemiş ve eleş¬tirmiş, tasvirler üzerinde önemle durmuştur.
     "Türk romanı, işçimizle köylümüzün gerçeklerinden çıkar."görüşünü savunarak köyü ve köy insanının yaşamını, köylerin geri kalmışlığını, sorunlarını ele almıştır.
     Ko¬nuları yalnız sanatçı gözüyle değil, bilimsel bir yöntemle incelemiş, tezli romancılığımızın gelişme¬sinde etkili olmuştur.
     Osmanlı sosyal hayatı ve devlet yapısı üzerinde önemle durmuş, bu konudaki görüşlerine yer verdiği Devlet Ana romanıyla 1967’de TDK ödülünü almıştır.

    Eserleri:
    Sağırdere, Esir Şehrin İnsanları, Kör Duman, Rahmet Yolları Kesti, Yedi Çınar Yaylası, Köyün Kamburu, Esir Şehrin Mahpusu, Yorgun Savaşçı, Bozkırdaki Çekirdek, Devlet Ana, Kurt Kanunu...
     
    Moderatör tarafından düzenlendi: 8 Şub 2017
Yükleniyor...