Türk Harf Devrimi Haftası İle İlgili Yazı

'Sosyal Konular' forumunda Violet tarafından 14 Nis 2011 tarihinde açılan konu

  1. Türk Harf Devrimi Haftası İle İlgili Yazı

    TÜRK HARF DEVRİMİNİN TARİHİ GELİŞİMİ, GEÇMİŞİ (1 – 7 KASIM TÜRK HARF DEVRİMİ HAFTASI)

    Mustafa Kemal de bu konuyla 1905-1907 tarihleri arasında Suriyedeyken ilgilenmeye başladı.[5] 1922 yılında Atatürk Halide Edip Adıvarla yine bu konu hakkında konuşmuş ve böylesi bir değişikliğin sert önlemler gerektireceğini söylemişti.

    Eylül 1922′de Hüseyin Cahitin İstanbul basın yayın üyelerinin katıldığı bir toplantıda Atatürke sorduğu “neden Latin harflerini kabul etmiyoruz? sorusuna, Atatürk “henüz zamanı değil yanıtını vermişti.

    1923′teki İzmir İktisat Kongresinde de aynı yolda bir öneri sunulmuş, ancak öneri kongre başkanı Kâzım Karabekir tarafından “İslamın bütünlüğüne zarar vereceği gerekçesiyle reddedilmişti. Ancak tartışma basında geniş yer bulmuştu.

    28 Mayıs 1928′de TBMM, 1 Hazirandan itibaren resmi daire ve kuruluşlarda uluslararası rakamların kullanılmasına yönelik bir yasa çıkarttı. Yasaya önemli bir tepki gelmedi. Yaklaşık olarak bu yasayla aynı zamanda da harf reformu için bir komisyon kuruldu.

    Komisyonun tartıştığı konulardan biri eski yazıdaki kaf ve kef harflerinin yeni Türkçe alfabede q ve k harfleriyle karşılanması önerisiydi. Ancak bu öneri Atatürk tarafından reddedildi ve q harfi alfabeden çıkartıldı.

    Yeni alfabenin hayata geçirilmesi için 5 ila 15 senelik geçiş süreçleri öngören komisyonda bulunan Falih Rıfkı Atayın aktardığına göre Atatürk “bu ya üç ayda olur, ya da hiç olmaz diyerek zaman kaybedilmemesini istedi.

    Alfabe tamamlandıktan sonra 9 Ağustos 1928′de Atatürk alfabeyi Cumhuriyet Halk Partisinin Gülhanedeki galasına katılanlara tanıttı.11 Ağustosta Cumhurbaşkanlığı hizmetlileri ve milletvekillerine, 15 Ağustosta da üniversite öğretim üyeleri ve edebiyatçılara yeni alfabe tanıtıldı.

    Ağustos ve Eylül aylarında da Atatürk farklı illerde yeni alfabeyi halka tanıttı. Bu sürecin sonunda komisyonun önerilerinde, kimi ekleri ana sözcüğe birleştirme amaçlı kullanılan tirenin atılması ve şapka işaretinin eklenmesi gibi düzeltmeler yapıldı.

    8-25 Ekim tarihleri arasında resmi görevlilerin hepsi yeni harfleri kullanımla ilgili bir sınavdan geçirildi.
     
    Moderatör tarafından düzenlendi: 8 Ara 2012
Yükleniyor...