Vecihi Hürkuş Kimdir Hakkında Bilgi

'Biyografi' forumunda Belinay tarafından 7 Mar 2012 tarihinde açılan konu


  1. Vecihi Hürkuş

    Doğum 06 Ocak 1896-İstanbul
    Ölüm 16 Temmuz 1969-Ankara
    Meslek Pilot
    Vecihi Hürkuş, Türk pilot. Havacılık tarihimizin önemli simalarından olan Hürkuş, uçak düşüren ilk Türk pilot olarak hafızalara kazınır. Bir süre esir düşer ama ilginç bir şekilde memlekete dönmeyi başarır. İlk Türk Sivil Tayyare Mektebi'ni kurar ve ikisi kız, toplam on iki öğrenci ile eğitim ve öğretime başlar. Türkiye’nin ilk kadın pilotu olan, Bedriye Gökmen bu okuldan mezun olur. Hayatı boyunca kısıtlamalar, yasaklar ve olumsuzluklarla mücadele etmesine rağmen başarılı işlere imza atar.

    HAYATI
    AİLE VE EĞİTİM HAYATI

    Gümrük Müfettişi Faham Bey ile Zeliha Niyir Hanım'ın çocukları olarak 6 Ocak 1896 tarihinde Arnavutköy Akıntıburnu’ndaki yalıda dünyaya geldi. 3 yaşında babasını kaybeden Hürkuş, dul annesi ve akrabalarıyla beraber büyür. Bir vakitten sonra Harbiye’de eskrim ve resim hocası olan amcası Şekür Bey’in yanına sığındı ve sonra da annesi ve kardeşleriyle Üsküdar’a yerleşti. Gönüllü olarak 1912’de Balkan Harbi’ne eniştesi Kurmay Albay Kemal Bey'le beraber katılarak Edirne’ye giren kuvvetler içinde yer aldı. Balkan Harbi sonunda İstanbul Ordu Kumandanlığı tarafından Beykoz Serviburun’daki esir kampına kumandan oldu. 1914 yılında İstanbul – Kahire seferinde, Nuri, Sadık ve Fethi Beylerin şehit olmalarından çok etkilenerek pilot olmaya karar verdi. Yaşı küçük olduğundan makinist mektebine alındı ve sonrasında Bağdat cephesine uçak makinisti olarak gönderildi. Orada bir uçak kazasında yaralanarak İstanbul’a döndü. Yeşilköy’deki Tayyare Mektebi’ne girerek tayyareci oldu.

    ÇALIŞMA HAYATI

    Pilot Astsubay künyesiyle 1916 senesinde ilk uçuşunu gerçekleştirerek mezun olan Hürkuş, 1917 senesinde Kafkas cephesine atandı. Kafkas cephesinde bir uçak düşürerek Türkiye’nin uçak düşüren ilk pilotu oldu ve burada biir saldırıda yaralanarak Ruslara esir düştü. Azerbaycan’ın Nargin adasındaki Türklerin toplandığı esir kampından Azerbaycanlı Türklerin yardımı ile 1 yıllık esaretten sonra, yüzerek kaçtı ve başkent İstanbul’a dönerek, 1920’de Kurtuluş Savaşı’na katıldı. Sayısız başarıya imza atan Hürkuş, Kurtuluş Savaşı’nın ilk ve son uçuşunu gerçekleştirdi ve 3 takdirname sonucu “Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası'na laıyk görüldü. 1923 senesinde bir dönem İzmir Seydiköy’de görev yaptı.

    ÇALIŞMALARI VE BAŞINA GELEN TRAJİKOMİK OLAY
    1924 yılında Yunanlılardan savaş ganimeti olarak toplanan parçalardan oluşan ve ilk Türk uçağı ünvanına sahip olan “Vecihi K-6” modelini üretti. Bundan sonrası biraz trajikomiktir. Uçağın uçuş sertifikasını alabilmesi için izine ihtiyaç vardır. Bunun için bir heyet toplanır. Fakat heyette uçak uçurmayı bilen olmadığı için Hürkuş’a, “Biz sana bu lisansı veremeyiz, uçağına güveniyorsan atla, uç, bizi de kurtar” denir.28 Ocak 1925 senesinde Vecihi Hürkuş, denileni yapar uçağına atlar ve 15 dk’lık güzel bir deneme uçuşu yapar.Fakat “İzin almadan uçtun” gerekçesi ile cezalandırılan pilot, Hava Kuvvetleri'nden istifa eder ve Türk Tayyare Cemiyeti'ne katıldı. Milli Savunma Bakanlığı Kayseri’de, Tayyare ve Motor Anonim Şirketi adında bir uçak fabrikası kurmak isteyince TOMTAŞ isimli fabrika Hürkuş ile anlaştı. Hürkuş, biri on dört kişilik Junkers G-24 bir diğeri altı kişilik, tek motorlu Junker F-13 model uçaklarla beraber 1927 senesinde Ankara – Kayseri arasında ulaşım uçuşları yaptı. Bu uçuşlar Türkiye’nin ilk hava yolları uçuşları sayılmaktadır. Hürkuş, TOMTAŞ’a Junkers A-35 uçaklarının yakıt deposuna ilave yaparak Ankara – Tahran uçuşunu gerçekleştirmek istediğini söyledi. Bu vesile ile üretimi arttırarak yabancı devletlere de uçak satabilme fikrini ortaya koydu ama TOMTAŞ tarafından kabul görmedi ve kurum 1928 senesinde iflas etti.

    ATATÜRK'LE OLAN İRTİBATI VE ÖLÜMÜ
    Yıllardan 1930'dur ve Kadıköy’de kiraladığı bir keresteci dükkanında, 3 ay gibi bir sürede, ilk Türk sivil uçağı olacak olan Vecihi K-14’ün çalışmalarına başladı ve 23 Nisan 1931'de Çekoslovakya'ya giderek Türkiye'den alamadığı lisansı oradan aldı. Bir süre sonra Türkiye'ye döndü ve turne kapsamlı çalışmalar yaptı. Aniden gelen telgrafla Vecihi K-14 uçuştan men edilerek uçması yasaklandı. 21 Nisan 1932’de Vecihi Hürkuş, ilk Türk Sivil Tayyare Mektebi'ni Kurar ve ikisi kız toplam on iki öğrenci ile 27 Eylül 1932 eğitim ve öğretime başladı. Türkiye’nin ilk kadın pilotu olan, Bedriye Gökmen bu okuldan mezun oldu. Nuri Demirağ'dan uçak yapımı için Hürkuş’a beş bin Türk lirası destek aldı ve 1933 senesinde Hürkuş, adı Nuri Bey olan Vecihi K-16 uçağını yaptı. Ayrıca aynı yıl tek kanatlı Vecihi K-15 ve uçak motoru kullanılarak Vecihi-SK adlı bir deniz botu da yaptı. Bundan sonra Atatürk'le Türk Hava Kurumu başkanı Fuat Bulca aracılığıyla irtibat kurdu.



    Atatürk “Türk Kuşu namı ile yeni bir çalışma yolu açın ve Vecihi’den faydalanın!” emrini verdi. 1937 senesinde Türk Hava Kurumu, Hürkuş’u mühendislik eğitimi alması için Almanya’daki Weimar Mühendislik Okulu'na gönderir. 1939 senesinde diplomasını aldı ancak Türkiye’ye döndüğünde, “İki yılda mühendis olunmaz” gerekçesi ile uçak mühendisliği ruhsatını alamadı. Havacılıktan uzun yıllar ayrı kaldıktan sonra 1947’de Kanatlılar Cemiyeti’ni ve yine aynı adla Kanatlılar Dergisi’ni kurdu ancak çoğunluğu üniversite öğrencilerinden oluşan kurum fazla uzun ömürlü olmadı. 26 Kasım 1954’te Hürkuş Havayollarını kurdu ama kazalar, kaçırılmalar gibi sebeplerden dolayı şirket uçuştan men edildi. Ankara’da geçirdiği bir kaza sonucu komaya giren Vecihi Hürkuş, tevafuk olacak ki insanların ay’a ayak basmak üzere uçtuğu gün olan 16 Temmuz 1969 senesinde Gülhane Askeri Tıp Akademisi Hastanesi'nde hayata gözlerini yumdu.
     

Yükleniyor...
Benzer Konular - Vecihi Hürkuş Kimdir
  1. alemşah
    Yanıt:
    0
    Gösterim:
    595